Polarstar - Nasza duma

Historia

Zbudowany w 1948 roku w szkockim Glasgow „Polarstar” był pierwszym stalowym statkiem przeznaczonym do połowu fok .

              Na ówczesne czasy bardzo nowoczesny- częściowo spawany, częściowo nitowany kadłub-został dodatkowo wzmocniony , by dziobem mógł radzić sobie z krą i zamarzniętymi wodami północnych mórz. Jednostka o długości 151 stóp i wyporności BRT 424 oryginalnie wyposażona była w silnik dieslel’a o mocy 900 KM.  Pierwszymi właścicielami byli Martin,Peter i Karl Karlsenowie oraz szyper ( pełniący tę funkcję od wodowania  w 1948 do 1952 r) Kristoffer Maro. Podczas wodowania w szkockiej stoczni James Lament & Co Ltd , jednostce nadano norweską nazwę „Polarfart”, ale już przed pierwszym rejsem połowowym w 1949roku nazwę zmieniono na angielską „Polarstar”. Na dzwonie okrętowym  do dziś wygrawerowana jest oryginalna nazwa .
Gdy jesienią 1948 roku statek dotarł do Norwegii  otrzymał numer rejestracyjny M-14-HD. Był  to wówczas największy i najnowocześniejszy norweski statek do połowu fok. Również pomieszczenia załogi były duże i komfortowe- o takich można było tylko marzyć na innych statkach tego typu. W sumie dla załogi było przeznaczonych 36 koi .
                Po zakończeniu pierwszego sezonu połowowego jednostka przeszła do służby w  Królewskiej Flocie Duńskiej w okolicach wschodniej Grenlandii.  Statek był zbudowany głównie do połowu fok, ale wykorzystywano go również w transporcie zimowym i przeróżnych ekspedycjach . Dzięki chłodni na pokładzie „Polarstar” przez wiele lat wykorzystywany był również do transportu żywności w Europie i na wschodnim wybrzeżu USA.
                Statek wielokrotnie był przebudowywany . W 1952 roku obudowano przejścia po obu stronach pokładu . Trzy lata później jednostka wyposażona została w śrubę okrętową Liaaen  z możliwością ustawiania kąta skrzydeł bezpośrednio ze sterówki . W 1961 roku zamontowano podwodna kamerę . Tym samym „Polarstar” mógł kontrolować stan transatlantyckiego kabla komunikacyjnego pomiędzy Europą a Ameryka Północną . Przez cały rok 1964 „Polarstar „był wyczarterowany przez kanadtyjskie towarzystwo handlowe  GSI do prac przy projektach naftowych .
W 1966 roku statek otrzymał nowy silnik główny Deuz 2000 KM i jednocześnie zmienił armatora . Został przerejestrowany z Polarfart AS  do Martin Karlsen AS.
                Statek poza sezonem połowowym był regularnie wykorzystywany do innych celów . Nie obyło się też bez wielu przygód .
Pod koniec sezonu połowowego w 1968 roku statek stracił ster . Holowany do rodzinnego portu przez inną jednostkę już , już na wodach przybrzeżnych , trafił na złą pogodę i hol został zerwany . „Polarstar” niebezpiecznie dryfował w stronę skał i klifów.  Szczęśliwie akcja holownicza zakończyła się  sukcesem .                                                                   W 1971 r jednostkę wyczarterowano francuskiej firmie poszukującej ropy w okolicach wyspy Edge. W tej wyprawie brał udział również helikopter, który stacjonował na lądzie .  Jednakże 1 listopada były niekorzystne warunki  aby lecieć na lad i helikopter wylądował na platformie lądowniczej statku. Następnego dnia panowała gesta mgła i przy próbie startu rotor zawadził o jedną z lin masztowych . Maszyna zapaliła się a płonące paliwo zaczęło wyciekać na pokład . Załoga zrzuciła płonący helikopter do morza. Również latem 1973 roku „Polarstar” był zaangażowany w prace poszukiwawcze w tym samym rejonie . W czasie powrotu i wchodzenia do portu w Tromsdalen potężny sztorm sprawił, ze statek zaczął dryfować  bez najmniejszej możliwości kontroli . Bezskutecznie starały się mu pomóc dwa holowniki . Sytuację opanowano, gdy sztorm ucichł.
„Polarstar „ spędził wiele lat na Spitsbergenie. Od 1970 roku był statkiem bazowym ekspedycji badawczych Norweskiego Instytutu Polarnego . Po zakończeniu sezonu połowowego w 1979 roku administracja norweska wyczarterowała statek do rutynowych prac na Spitsbergenie i przedłużyła ten kontrakt na kolejnych 10 lat.
„Polarstar” wykorzystywany był 12 miesiecy w roku . Jeszcze w 1982 przebywał na łowiskach w pobliżu Nowej Funlandii gdzie wchodził w skład norweskiej floty razem ze statkami  „Melshorn”  i „ Veslemari”. To właśnie „Polarstar” był jednostka najdłużej działającą w tamtych okolicach.
                W 1990roku  „Polarstar” wraca na arktyczne wody jako statek turystyczny, pływający dla Svalbard Polar Travel. Przez kolejnych 8 lat , do utraty licencji, bierze udział w połowach fok na zachodzie Spitsbergenu.
                W 1998 roku jednostka zostaje sprzedana na złom do Atlantic Marine AS . Na szczęście grupa entuzjastów na czele z Bjarnem i Larsenem Brandalami rozpoczęła kampanię mającą na celu uratowanie tego historycznego statku i zachowanie go dla przyszłych pokoleń.
Dzięki tej akcji i pozyskanym sponsorom statek odrestaurowano i już w 2005 roku ponownie uzyskał certyfikat i był gotowy do wypłynięcia na północne „lodowe” wody.  Również w latach 2006 i 2007 pływał po Morzu Arktycznym i brał udział w polowaniach . Zaostrzenie przepisów i brak możliwości unowocześniania statku przez ówczesnych właścicieli spowodowało ,że w 2008 r ponownie został wystawiony na sprzedaż . Kupiony przez nową grupę entuzjastów , jego domem stał się port w Hareid
                „Polarstar” jest prawdopodobnie najczęściej fotografowanym statkiem połowowym na świecie , a na pewno na wodach dalekiej Północy . Można go znaleźć w książkach , albumach , kalendarzach , notatkach etc. Wiele statków , małych i dużych obsługiwało ruch pasażerski w Isfjorden ( lodowy fjord na Spitsbergenie ) i na zachodnim wybrzeżu Norwegii, ale tylko statek  „Polarstar” pływał wokoło całego  Svalbardu. Jego największa wartość historyczna wynika nie tylko z faktu ,że był pierwszym  stalowym  statkiem połowowym  i ostatnim statkiem do połowu fok pływającym pod banderą Norwegii, ale również z tego, że do dziś , a więc 70 lat zachował linie zewnętrzną , konstrukcję i wygląd z 1948 r kiedy został wodowany. Norwegowie mają do niego stosunek bardzo sentymentalny . Jest to bardzo wartościowa pamiątka historyczna i fantastyczny statek,      a rejs nim to niezapomniana przygoda – to pewne
 

Przebudowa

W listopadzie 2015 roku m/s Polarstar wpłynął do stoczni Marine Constructions Sp. z o.o. w Szczecinie i zacumował na trzy lata okresu renowacji .

Zakres prac przewidywał konserwację kadłuba , naprawy uszkodzeń  nadbudówki , pokładu w tym wymianę  desek pokładów , ładowni , remont silnika, urzadzeń pokładowych . Duża część prac skoncentrowana była we wnętrzu statku , gdzie odnawiano kabiny dla załogi , pomieszczenia socjalne . Dokonano również przebudowy messy głównej i pomieszczeń kapitańskich , które zgodnie z dokumentacja winny być doprowadzone do stanu z lat  70-tych .
Cała przebudowa odbywała sie pod nadzorem Riksantikvar , który dbał o zachowanie istotnych szczegółów statku  właściwych dla okresu , który powinien być odtworzony . Riksantikvar sfinansował dużą część całej przebudowy 
 

Aktualności

Obecnie m/s Polarstar cumuje w swoim porcie macierzystym w Hareid w Norwegii

Witany przez tłumy mieszkańców i pasjonatów historii , w obecności  przedstawicieli lokalnych władz Polarstar wpłynął do portu w Hareid . W powitaniu wziął również udział  ambasador RP. Aktualnie Polarstar oczekuje na decyzję NMD dotyczacą nadania mu odpowiedniej klasy umożliwiającej jego wykorzystaniena do podrózy turystycznych po wodach Arktycznych